Тарих

Тарихтың алтын сандығы

Тарихтың алтын сандығы

Сара МӘДИЕВА, облыс әкімдігі мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасы басшысының орынбасары. Заманның саяси, әлеуметтік, экономикалық тынысын және жекелеген тұлғалардың өміріне қатысты тарихи мәліметтерді жинақтауға қай кезде болмасын ерекше назар аударылған. Бұл міндетті ғасырлар бойы архив орындауда. Тәуелсіздік жылдары елімізде бұл жұмыс бұрынғыдан да пысықтала түсті. 1998 жылы 22 желтоқсанда қабылданған «Ұлттық архив қоры және архивтер туралы» Қазақстан Республикасының Заңы шын ...

Read More »

Қиындықты қажырлы еңбегімен жеңген қайсар ана

Қиындықты қажырлы еңбегімен жеңген қайсар ана

социалистік еңбек ері мәрзия ибрагимова 98 жасымен тың қалпында қауышты Оңласын ЕСІРКЕПОВ, «Байзақ ата» қоғамдық қорының төрағасы, Тараз қаласы мен Байзақ ауданының Құрметті азаматы, «Құрмет» орденінің иегері. Облысымызда қант қызылшасы дақылын жаппай өсіру ісі 1934 жылы қолға алынғаны тарихтан белгілі. Сол кездегі Свердлов (қазіргі Байзақ), Меркі, Луговой (Т.Рысқұлов), Жамбыл аудандарында жаңа істі тез-ақ игеріп, тәжірибе жинақтап, төселе келе рекордтық өнім ...

Read More »

Маусым жарлығы

Маусым жарлығы

немесе әулиеата уезіндегі қарсылық Дария ҚОЖАМЖАРОВА, Тараз мемлекеттік педагогикалық институтының ректоры, ҚР ҰҒА корреспондент-мүшесі, тарих ғылымдарының докторы, профессор. 1914 жылы басталған бiрiншi дүниежүзiлiк соғысқа патшалық Ресейдің белсендi түрде қатысуы сол кезде бодан болған халықтардың өмірін одан сайын ауырлатты. Қазақтардан майданға көп мөлшерде шикізат, азық-түлік, мал, сондай-ақ басқа да материалдық заттардың алынуы, шаңырақтарға жаңа әскери салықтардың енгізілуі әлеуметтік және ұлттық езгінің ...

Read More »

Кейкі батырдың бет-бейнесін қалпына келтіру жұмыстары қарашада аяқталады

Кейкі батырдың бет-бейнесін қалпына келтіру жұмыстары қарашада аяқталады

Венгриядағы Жаратылыстану ғылымдары мұражайындағы мамандар Кейкі батырдың бейнесін қалпына келтіру жұмыстарының қалай жүргізіліп жатқанын айтып берді, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі. 13 қазанда Будапештке Кейкі батырдың бассүйегі жеткізілді. Музейдегілердің айтуынша, мамандар батырдың бас сүйегінің бет-бейнесін құрастыру үшін оны үш өлшемді компьютерлік томографияға түсіреді. Ол бас сүйекті толықтай зерттеуге көмектеседі. Ал жалпы бейнені қалпына келтіру жұмыстарының қалай жүргізіліп жатқанын мамандар 18 қазанда Будапеште өтетін баспасөз ...

Read More »

Алтауды алаламай, төртеуді түгендеген тұлғалар

Алтауды алаламай,  төртеуді түгендеген  тұлғалар

Өткен сенбіде өз дәуірінің халыққа танымал тұлғалары Өтеген батыр, Кебекбай шешен, Ноғайбай би және халық ақыны, әнші-композитор Кенен Әзірбаевқа орнатылған ескерткіш-монумент ашылды. Өтеген батыр елін жаудан қорғаса, Кебекбай шешен уәлі сөзін айтқан, Ноғайбай би әділдігімен ел ардақтысына айналды, күміс көмей Кененнің қайталанбас әндері шырқалды. Сондықтан, тарихта өшпес із қалдырған осындай ұлы бабаларды ардақтап, рухына тәу ету – парыз. Салтанатты жиынды ...

Read More »

Кейкі батыр жайлы не білеміз?

Кейкі батыр жайлы не білеміз?

БАҚ-тарда Кейкі батырдың басы елге оралды деген сүйінші ақпарат жарияланып жатыр. Осыған байланысты Арқалық қаласындағы облыстық дала өлкесі тарихы мұражайының директоры Гүлбану Елтебаеваның Кейкі батыр Көкембайұлы туралы тарихи мәліметін беруді жөн көрдік. Кейкі (Нұрмағанбет) Көкембайұлы (1873-1923) Қазақ даласының еркіндігі мен тәуелсіздігін аңсаған, соның жолында өмірін қиған, 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісті ұйымдастырушылардың бірі, Аманкелді Имановтың үзеңгілес сардары, халық арасында “қол мерген” ...

Read More »

Кейкі батырдың мүрдесі елге қалай қайтарылды

Кейкі батырдың мүрдесі елге қалай қайтарылды

ҚР Орталық мемлекеттік музейінің директоры Нұрсан Әлімбай батырдың мүрдесін елге жеткізу процессінің қалай жүзеге асырылғанын айтып берді, – деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі. Айта кетейік, бүгін таңғы уақытта Астанаға Кейкі батырдың мүрдесі жеткізілген болатын. “Батырдың мүрдесі қазіргі уақытта ҚР Мәдениет және спорт министрлігінде сақтаулы. Бұл – бассүйек. ДНҚ-ны анықтау үшін көп жұмыс қажет. Біз венгр антроплологтарымен келісім жасастық, олар таяу күндері жұмысқа кіріседі”, – деді ...

Read More »

Ақыртасқа апаратын жол қашан жөнделеді?

Ақыртасқа апаратын жол қашан жөнделеді?

Өңірімізге туристерді көбірек тартатын тарихи ескерткіштердің бірі – Ақыртас. Ол Тараз қаласынан – 40, ал Ақшолақ темір жол бекетінен 6 шақырымдай оңтүстікте, Қырғыз Алатауының баурайындағы биік төбелердің етегіне орналасқан. Адамдар легін Ақыртасқа тартатын не? Ол, әрине, оның құпиясы. Үлкен қызыл құмтастардан қаланған ғажайып қаланың аяқталмай қалған құрылысы, шынында, саяхатшылардың қиялын небір болжамдарға жетелейтіні анық. Бірақ ғасырдан-ғасыр озып, ғылым мен білім ...

Read More »

Дүние – үлкен көл, замана – соққан жел

Дүние – үлкен көл,  замана – соққан жел

«Алдыңғы толқын ағалар, кейінгі толқын інілер, кезекпенен өлінер, баяғыдай көрінер» деген хакім Абай. Жүйрік уақыт бір тоқтамай қаншама қырдан асып, зымырап бара жатыр десеңізші! Зымыраған уақыт қаншама ұрпақты алмастырып үлгерді. бір мезгіл өткенді ойлап, көзден кеткенмен көңілден кетпейтін жақсылар жайлы толғанғанымыз артық болмас. «Ескі көздер бара жатыр азайып, Олар жайлы ойламаудың өзі айып. Ей, тірілер, еске алайық оларды, Солар жайлы ...

Read More »

Тарихи атауларға басымдық берілуі тиіс

Тарихи атауларға басымдық берілуі тиіс

«Ақ жол» газетінің 9 маусымдағы №67 (18261) санында «Кеңестік атаулар таскенедей жабысып тұра бере ме?» атты сын мақала жарық көрген болатын. Осы мақалаға орай облыс әкімдігі тілдерді дамыту басқармасынан жауап хат келді. Жауаптың мәтіні төмендегідей. Қазіргі таңда облысымызда 153 ауылдық округ, 3 аудандық маңызы бар қала, 384 елді мекен, 5394 көше бар. Оның ішінде: Қордай ауданында – 19 ауылдық округ, ...

Read More »